Trong những tháng gần đây, nhiều quốc gia châu Á vốn từng kiểm soát tốt dịch Covid-19 đang đối mặt với làn sóng lây nhiễm mới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khu vực Tây Thái Bình Dương, bao gồm các nước như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, ghi nhận số ca nhiễm tăng khoảng 15% trong tháng 04/2025 so với tháng trước đó.
Mặc dù phần lớn các ca nhiễm mới được ghi nhận có triệu chứng nhẹ, giới chức y tế và các chuyên gia vẫn phát đi cảnh báo về sự cần thiết phải duy trì cảnh giác và không nên chủ quan. Làn sóng mới này đặt ra những thách thức và yêu cầu các quốc gia phải điều chỉnh chiến lược ứng phó phù hợp với tình hình thực tế.
Bức tranh toàn cảnh về tình hình dịch covid-19 trở lại
Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khu vực Tây Thái Bình Dương, bao gồm nhiều quốc gia trọng điểm của châu Á, đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể về số ca nhiễm COVID-19 trong tháng 4 năm 2025, với mức tăng khoảng 15% so với tháng trước đó. Xu hướng này tiếp tục được duy trì và có phần tăng tốc trong những tuần đầu tháng 5 năm 2025 tại nhiều điểm nóng.
Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đã nới lỏng đáng kể các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh, xem COVID-19 như một bệnh đặc hữu hoặc bệnh theo mùa. Việc đi lại, giao thương quốc tế và các hoạt động tập trung đông người đã trở lại gần như bình thường. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây lan, đặc biệt là khi các biến thể mới có khả năng né tránh miễn dịch tốt hơn xuất hiện.
Mặc dù số liệu tổng thể cho thấy mức tăng, điều đáng chú ý là tỷ lệ ca bệnh nặng, nhập viện và tử vong vẫn ở mức thấp so với các đỉnh dịch trước đây vào năm 2020-2022. Đây là minh chứng cho hiệu quả của chiến dịch tiêm chủng toàn cầu và việc virus đã tiến hóa theo hướng ít gây bệnh nặng hơn. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng sự gia tăng số ca nhiễm vẫn tạo áp lực lên hệ thống y tế và tiềm ẩn nguy cơ đối với các nhóm dân số dễ bị tổn thương.
Các chuyên gia nhận định rằng làn sóng hiện tại không phải là sự quay trở lại của giai đoạn khốc liệt nhất của đại dịch, mà là những đợt bùng phát cục bộ hoặc theo mùa, tương tự như các bệnh đường hô hấp khác. Tuy nhiên, quy mô và tốc độ lây lan của SARS-CoV-2 vẫn đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ và các biện pháp ứng phó linh hoạt.
Các biến thể mới của Omicron, như KP.2 là một trong các nguyên nhân dẫn đến việc tái bùng phát covid-19.
Các điểm nóng đáng chú ý tại khu vực
Một số quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Á đang chứng kiến sự gia tăng ca nhiễm rõ rệt hơn cả. Việc phân tích tình hình cụ thể tại từng nơi sẽ giúp chúng ta có cái nhìn chi tiết hơn về làn sóng mới này.
Singapore: Tâm điểm của sự gia tăng
Singapore là một trong những quốc gia ghi nhận sự tăng vọt đáng kể nhất về số ca nhiễm. Theo Bộ Y tế Singapore, số ca nhiễm đã tăng gấp đôi chỉ trong hai tuần đầu tháng 5 năm 2025, từ khoảng 1.500 ca mỗi tuần lên hơn 3.000 ca mỗi tuần. Các báo cáo gần đây hơn (giữa tháng 5) cho thấy con số này tiếp tục tăng, thậm chí có tuần lên tới 14.200 ca (tuần từ 27/4 đến 3/5), và số ca nhập viện cũng tăng khoảng 30%.
Biến thể chủ đạo được xác định tại Singapore trong đợt bùng phát này là KP.2, một nhánh phụ của dòng Omicron. Mặc dù KP.2 có khả năng lây lan nhanh, dữ liệu từ Singapore cho thấy hầu hết các trường hợp nhiễm biến thể này chỉ có triệu chứng nhẹ. Tỷ lệ ca nhiễm cần nhập viện vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng 2% tổng số ca được ghi nhận. Tuy nhiên, giới chức y tế vẫn khuyến cáo người dân, đặc biệt là người trên 60 tuổi và người có bệnh nền, nên tiêm mũi vaccine tăng cường để củng cố khả năng bảo vệ.
Sự minh bạch trong việc công bố dữ liệu và các khuyến cáo kịp thời từ chính phủ Singapore là yếu tố quan trọng giúp người dân nắm bắt tình hình và chủ động phòng ngừa.
Thái Lan: Hơn 50.000 ca nhiễm trong 5 tháng đầu năm
Thái Lan cũng là quốc gia ghi nhận số ca nhiễm tăng cao. Từ ngày 1/1 đến ngày 10/5/2025, nước này đã có tổng cộng 53.676 ca nhiễm và 16 ca tử vong. Riêng tại Bangkok, số ca nhiễm trong tuần từ 27/4 đến 3/5/2025 đã lên tới 14.349 ca.
Ban đầu, sự gia tăng tại Thái Lan được cho là liên quan đến biến thể phụ XBB.1.16. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây hơn chỉ đề cập đến sự lây lan của các biến thể mới nói chung. Tương tự như Singapore, Bộ Y tế Thái Lan khẳng định COVID-19 hiện là bệnh lưu hành và đa số ca bệnh chỉ có triệu chứng nhẹ. Sự gia tăng ca nhiễm được cho là có liên quan đến các hoạt động tập trung đông người, đặc biệt là sau lễ hội Songkran vào tháng 4.
Hồng Kông: Tăng đột ngột và cảnh báo về ca nặng
Hồng Kông cũng đang chứng kiến sự gia tăng đột ngột các ca nhiễm COVID-19. Cùng với Singapore, Hồng Kông được xem là một trong những tâm điểm của làn sóng mới tại châu Á. Điều đáng lo ngại là Hồng Kông ghi nhận cả sự gia tăng các trường hợp nặng, với 31 ca nặng trong tuần tính đến ngày 3/5.
Dữ liệu giám sát từ các mẫu nước thải tại Hồng Kông (cập nhật đến 14/5/2025) cho thấy biến thể XDV đã trở thành biến thể phổ biến nhất, chiếm 76.5% tổng số mẫu được phân tích, trong khi KP.3 chiếm 23.0%. Sự phổ biến của các biến thể mới này cho thấy khả năng lây lan nhanh và né tránh miễn dịch. Giới chức y tế Hồng Kông đang kêu gọi người dân tiêm chủng đầy đủ và tiêm mũi tăng cường, đặc biệt là những người có nguy cơ cao.
Nhật Bản: Xu hướng tăng tại các thành phố lớn
Nhật Bản cũng báo cáo xu hướng gia tăng ca nhiễm, đặc biệt tại các khu vực đô thị lớn như Tokyo và Osaka. Số ca nhiễm hàng tuần đã tăng khoảng 20% so với cuối tháng 4 năm 2025. Sự lây lan của các biến thể mới và việc nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội được xem là những nguyên nhân chính dẫn đến tình hình này.
Mặc dù hệ thống y tế Nhật Bản được đánh giá là vẫn đủ khả năng ứng phó, giới chức y tế vẫn khuyến cáo người dân nên đeo khẩu trang tại những nơi đông người và duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân cơ bản để hạn chế sự lây lan của virus.
Hàn Quốc: Tăng nhẹ trong bối cảnh hoạt động xã hội sôi động
Tại Hàn Quốc, số ca nhiễm cũng ghi nhận mức tăng nhẹ, với khoảng 10.000 ca mới được báo cáo trong tuần đầu tiên của tháng 5 năm 2025. Các chuyên gia y tế Hàn Quốc nhận định rằng việc tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội đông người và sự sôi động của mùa du lịch nội địa có thể là những yếu tố chính thúc đẩy sự gia tăng này.
Hàn Quốc vẫn duy trì chương trình tiêm chủng định kỳ cho người dân. Tính đến đầu tháng 5, hơn 70% dân số Hàn Quốc đã tiêm ít nhất một mũi vaccine tăng cường trong vòng 12 tháng qua, đây là tỷ lệ khá cao và góp phần hạn chế mức độ nghiêm trọng của dịch bệnh.
Trung Quốc: Giám sát chặt chẽ tại các tỉnh phía Nam
Trung Quốc cũng ghi nhận sự gia tăng ca nhiễm tại một số tỉnh phía nam, đáng chú ý là Quảng Đông và Phúc Kiến. Mặc dù số liệu chính thức cho thấy tỷ lệ nhập viện thấp, một số chuyên gia độc lập cảnh báo rằng dữ liệu thực tế có thể cao hơn do những hạn chế trong hệ thống xét nghiệm và báo cáo.
Các báo cáo gần đây (giữa tháng 5/2025) từ Bloomberg cho thấy Trung Quốc đang trên đà chứng kiến một làn sóng COVID-19 mới, có thể đạt đỉnh tương đương với mùa hè năm ngoái. Tỷ lệ xét nghiệm dương tính tại các bệnh viện trên đại lục đã tăng hơn gấp đôi trong 5 tuần tính đến ngày 4/5. Chính quyền Trung Quốc tiếp tục tập trung vào việc thúc đẩy tiêm chủng bằng vaccine nội địa và tăng cường giám sát dịch bệnh tại các khu vực đông dân cư để kiểm soát tình hình.
Nguyên nhân dẫn đến làn sóng covid-19 mới
Sự tái xuất hiện của covid-19 tại châu Á có thể được quy cho một số yếu tố chính:
Biến thể mới của virus
Các biến thể mới của Omicron, như KP.2, có khả năng lây lan nhanh hơn nhưng ít gây triệu chứng nghiêm trọng so với các biến thể trước đây. Điều này khiến việc phát hiện và kiểm soát dịch bệnh trở nên khó khăn hơn, đặc biệt khi nhiều người không xét nghiệm dù có triệu chứng nhẹ.
Nới lỏng các biện pháp phòng ngừa
Nhiều quốc gia châu Á đã nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội và hạn chế đi lại để phục hồi kinh tế và du lịch. Tuy nhiên, điều này tạo cơ hội cho virus lây lan, đặc biệt trong các sự kiện đông người hoặc tại các khu vực đô thị đông đúc.
Mùa du lịch và lễ hội
Mùa du lịch nội địa và các sự kiện lễ hội, như Songkran tại Thái Lan, đã góp phần làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Các hoạt động tụ tập đông người, dù ngoài trời, vẫn có thể trở thành ổ dịch nếu không có biện pháp phòng ngừa chặt chẽ.
Suy giảm miễn dịch
Miễn dịch từ vaccine hoặc từ việc nhiễm bệnh trước đó có thể suy giảm theo thời gian. Những người chưa tiêm mũi tăng cường hoặc không tiêm vaccine đầy đủ dễ bị nhiễm bệnh hơn, đặc biệt khi đối mặt với các biến thể mới.
Tiêm mũi vaccine tăng cường là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhiễm bệnh và biến chứng nặng của covid-19.
Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả
Để đối phó với làn sóng Covid-19 mới, các quốc gia châu Á và WHO đã đề xuất một số biện pháp phòng ngừa quan trọng:
Tiêm vaccine tăng cường
Tiêm mũi vaccine tăng cường là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhiễm bệnh và biến chứng nặng. Các quốc gia như Singapore và Hàn Quốc đang đẩy mạnh chiến dịch tiêm chủng, đặc biệt nhắm đến nhóm người cao tuổi và có bệnh nền.
Duy trì các biện pháp phòng ngừa cơ bản
WHO khuyến nghị người dân tiếp tục đeo khẩu trang tại nơi công cộng, rửa tay thường xuyên và cải thiện hệ thống thông gió trong không gian kín. Những biện pháp đơn giản này có thể giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm.
Tăng cường xét nghiệm và giám sát gene
Việc xét nghiệm thường xuyên và giám sát gene giúp phát hiện sớm các biến thể mới, từ đó đưa ra các biện pháp kiểm soát kịp thời. Singapore và Nhật Bản đã áp dụng mô hình xét nghiệm nhanh và phân phối bộ test miễn phí cho người dân.
Điều chỉnh chính sách y tế công cộng
Một số quốc gia đang xem xét tái áp dụng các hạn chế tại các khu vực có nguy cơ cao, như giới hạn số người tham gia sự kiện hoặc yêu cầu đeo khẩu trang bắt buộc. Tuy nhiên, các biện pháp này cần được cân nhắc để tránh ảnh hưởng quá lớn đến kinh tế.
Lời khuyên cho người dân
Để bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ lây nhiễm covid-19, người dân nên:
- Cập nhật vaccine: Đảm bảo đã tiêm đủ các mũi vaccine cơ bản và mũi tăng cường theo khuyến cáo của cơ quan y tế.
- Duy trì vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên, sử dụng khẩu trang khi đến nơi đông người và tránh chạm vào mặt.
- Theo dõi sức khỏe: Nếu có triệu chứng như sốt, ho hoặc khó thở, hãy xét nghiệm và tự cách ly để tránh lây lan cho người khác.
- Hạn chế tụ tập đông người: Tránh tham gia các sự kiện đông người nếu không thực sự cần thiết, đặc biệt trong giai đoạn dịch bệnh tăng cao.
Chủ động tăng cường đề kháng hô hấp: Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ như xịt họng và viên uống keo ong xanh có thể giúp tăng cường sức khỏe đường hô hấp. Keo ong xanh chứa các hợp chất tự nhiên với đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn và tăng cường đề kháng, giúp bảo vệ niêm mạc họng và phổi khỏi sự tấn công của virus và vi khuẩn. Xịt họng keo ong có thể được sử dụng hàng ngày để làm sạch và bảo vệ vùng họng, đặc biệt khi tiếp xúc với môi trường đông người. Viên uống keo ong xanh hỗ trợ từ bên trong, tăng cường hệ miễn dịch và giảm nguy cơ viêm nhiễm đường hô hấp.
Họng là con đường chính xâm nhập của virus covid-19, chủ động bảo vệ hô hấp họng là giải pháp đơn giản giúp phòng ngừa bệnh.
Làn sóng covid-19 mới tại châu Á là lời nhắc nhở rằng đại dịch vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt. Dù các biến thể hiện nay ít gây nguy hiểm hơn, sự chủ quan có thể dẫn đến những hậu quả khó lường. Bằng cách duy trì các biện pháp phòng ngừa, đẩy mạnh tiêm chủng và tăng cường giám sát, các quốc gia châu Á có thể kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Người dân cần chủ động bảo vệ bản thân và tuân thủ các hướng dẫn y tế để cùng vượt qua giai đoạn khó khăn này.
